Nieznany lud Europy Zarys historii Współczesność		Zarys historii Podobno pierwsi pojawili się na archipelagu irlandzcy mnisi – co wszak nie zostało w żaden sposób dowiedzione. Mogło to mieć miejsce w VIII w. lub nawet dwa stulecia wcześniej. Udokumentowana historia Wysp Owczych rozpoczyna się wraz z przybyciem wikingów w IX w. Przodkowie współczesnych Farerczyków pochodzili w większości z Norwegii. Najstarsze dzieje normańskich osadników opisuje Saga o Farerczykach - zbiór legend odnoszących się do okresu IX-XI w. Barwne opowieści wikingów spisano dopiero w XIII w. na Islandii, gdzie zresztą znajduje się oryginał tego dzieła. Chrystianizacja Wysp Owczych rozpoczęła ok. roku 1000. W roku 1035 Wyspy Owcze przeszły pod berło władców Norwegii. Głównym ośrodkiem religijnym i politycznym stała się osada Kirkjubøur na południu Streymoy, którą uczyniono siedzibą biskupstwa. Najwyższą władzę na wyspach sprawowało zgromadzenie Althing, zastąpione w XIII w. przez Løgting - ciało złożone z 36, a później z 48 wybieranych członków miejscowej społeczności. Przez kolejne wieki stanowiono w nim miejscowe prawo i rozsądzano sprawy wewnętrzne, choć w obecności królewskich urzędników - najpierw norweskich, a następnie duńskich. Løgting pełni ważną rolę do dzisiaj. Farerczycy mają więc - obok Islandczyków - najdłuższą, wciąż żywą tradycję parlamentarną na świecie. W roku 1380 Wyspy Owcze wraz z całą Norwegią i podległymi jej terytoriami stały się częścią unii personalnej z Danią. Spore zmiany przyniosła Reformacja. Ostatni biskup katolicki opuścił archipelag w 1540. Oprócz nowej wiary, Farerczycy musieli pogodzić się z dominacją języka duńskeigo. Kopenhaga wprowadziła także monopol handlowy, nadzorowany przez zmieniających się feudałów. Wiążące się z nim ograniczenia trapiły wyspiarzy aż do XIX w. W XVI i XVII w. miały miejsce najazdy piratów, w tym - co szczególnie ciekawe – Turków i Arabów. Na początku XIX w. zaczęła się budzić świadomość narodowa. Społeczność wyspiarska liczyła wówczas nieco ponad 5 tys. Szczególnie zasłużonym w walce o własną tożsamość był Nólsoyar Páll, który przeciwstawił się monopolowi szmuglując potrzebne na wyspach towary, w tym lekarstwa.. Jako marynarz dobrze znał świat - pływał do powstałych niedawno Stanów Zjednoczonych, czy do ogarniętej duchem Rewolucji Francuskiej Europy. Nólsoyar Páll przeszedł do farerskiej historii także jako twórca satyrycznej ballady, obrazującej relacje pomiędzy Farerczykami a Danią i sprawującymi w jej imieniu władzę urzędnikami. Od tej ballady rozpoczęła się kariera ostrygojada jako symbolu narodowego Wysp Owczych. W 1856 r. zniesiono znienawidzony od wieków monopol w handlu morskim. To przełomowe wydarzenie przyspieszyło ożywienie gospodarcze. Pojawiły się nowe techniki połowów ryb, a wiosłowo-żaglowe łodzie zastąpiły statki rybackie. Rozwinęła się produkcja farerskiego specjału – ryb suszonych, czyli sztokfiszy i klipfiszy. W końcu tegoż stulecia podjęto prace nad restytucją języka farerskiego, całkowicie wypartego jako język pisany. Farerski przetrwał jedynie dzięki licznym dialektom i przekazywanym ustnie balladom. Zasady gramatyki i pisowni zostały ujednolicone przez Vencelausa Ulricusa Hammershaimba. Ich podstawą była analiza średniowiecznych dokumentów, jeszcze sprzed okresu duńskiej dominacji. W końcu XIX w. zaczęły powstawać pierwsze partie polityczne a wraz z nimi oficjalnie pojawiła się myśl niepodległościowa. W 1919 r. kształcący się w Kopenhadze farerscy studenci zaprojektowali flagę narodową, która w ich zamyśle miała zastąpić dotychczasowy sztandar zdobiony przez wizerunek ostrygojada. Była nią flaga określana jako Merkið, czyli czerwony krzyż z niebieską obwódką na białym tle. Wprowadzenie Merkið nastąpiło dopiero w 1940. Podczas wojny na archipelagu stacjonował brytyjski garnizon – Wyspy Owcze były jedną z ważniejszych baz alianckich w zmaganiach z U-bootami na północnym Atlantyku. Brytyjczycy opuścili wyspy wiosną 1945. To oczywiście tylko zarys dziejów archipelagu. Znacznie dokładniejszą charakterystykę – w tym różne hipotezy dotyczące zasiedlenia archipelagu zaprezentowane przez dr Andrzeja Michałowskiego z Instytutu Prahistoprii UAM w Poznaniu, dzieje monopolu czy ciekawe wątki dotyczące II wojny światowej – zawierają rozdziały przewodnika pt. "Czasy najdawniejsze" oraz "Od Reformacji do II wojny światowej".
© 2003 PCIT TRAMP projekt i wykonanie: