27 czerwca 2026

Borðoy: życie wraca do Múli

Po ponad trzydziestu latach przerwy w Múli – jednej z opuszczonych osad na Wyspach Owczych – znów na stałe zamieszkali ludzie. Choć podobne miejsca na archipelagu służą jako letniska lub cele turystycznych wędrówek, przypadek Múli pokazuje, że ich los nie musi być przesądzony.

Jak informuje portal publicznego nadawcy Kvf.fo, nowymi mieszkańcami Múli na wyspie Borðoy zostało małżeństwo Laila i Niklas í Garðinum. Para sprzedała swój dotychczasowy dom w Klaksvíku – drugim co do wielkości mieście Wysp Owczych, także na Borðoy, i przeprowadziła się tutaj tymczasowo, oczekując na ukończenie nowego mieszkania w gminie Hvannasund. W Múli będą latem świętowali swoje złote gody.

– Bardzo nam się tutaj na północy podoba. Jest pięknie, żyje tu mnóstwo ptaków i praktycznie codziennie widzimy zające – opowiadają reporterowi Kvf.fo małżonkowie. Narzekają jedynie na fatalny stan techniczny szutrowej drogi. Przejechanie siedmiokilometrowego odcinka z Norðdepil do Múli zajmuje przez to sporo czasu.

Do wioski autem mogą wjeżdżać tylko osoby z nią związane – właściciele gruntów i nieruchomości. Ale osadę chętnie odwiedzają turyści – wieczorami wzdłuż szutrowej drogi parkują samochody chętnych do oglądania zachodu słońca.

Wyspy Owcze. Opuszczona wieś Múli na Borðoy. Fot. Davide Gorla

Múli i inne wioski-duchy

Wyludnienie Múli i innych odległych osad na Wyspach Owczych nastąpiło w drugiej połowie XX wieku. Surowy klimat, ekstremalne ukształtowanie terenu oraz brak dróg zmusiły mieszkańców do przenosin do większych, lepiej skomunikowanych ośrodków.

Múli zapisało się w historii jako ostatnia osada w kraju, do której doprowadzono elektryczność (1970). Mimo późniejszej budowy drogi, populacja systematycznie spadała, aż do początku lat 90, gdy opuścili ją ostatni stali mieszkańcy. Obecnie znajduje się tam 10 domów wykorzystywanych głównie w sezonie letnim.

Położenie Múli na Wyspach Owczych

Oprócz Múli na archipelagu znajduje się kilka innych opuszczonych osad.

Slættanes (Vágar): założona w 1835 r. osada w połowie XX wieku liczyła ponad 130 mieszkańców. Z powodu skrajnej izolacji została porzucona w 1965 r.. Oryginalne domy są dziś utrzymywane jako letniska, a okolica jest popularnym celem wędrówek.

Víkar (Vágar): ta skrajnie odizolowana nadmorska osada została opuszczona w 1910 r. Nie prowadzi do niej żadna droga, a dotarcie na to miejsce wymaga wielogodzinnej wędrówki.

Skarð (Kunoy): z tą osadą łączy się tragiczna historia. W 1913 roku w katastrofie na morzu zginęli wszyscy zdolni do pracy mężczyźni. Wdowy wraz z dziećmi zdecydowały się na przeprowadzkę, pozostawiając osadę bezludną. Więcej o Skarð pisaliśmy już w naszym serwisie (link poniżej).

Fossá (Borðoy): powstała w latach 60. XIX wieku niedaleko Norðdepil. Od lat 50. XX w. nikt nie mieszka tam na stałe.