25 marca 2026

Farerskie wybory do Folketingu: rekordy i zaskoczenia

24 marca 2026 r. w Danii oraz na Wyspach Owczych i Grenlandii odbyły się przyspieszone wybory do duńskiego parlamentu – Folketingu. Z racji ekstremalnie krótkiej kampanii i napiętej sytuacji politycznej, towarzyszyły im spore emocje, odnotowano też szereg wyborczych ciekawostek.

Folketing liczy 179 miejsc, z czego 175 przypada Danii, natomiast Wyspy Owcze i Grenlandia mają po dwa mandaty. Duńczycy, Farerzy i Grenlandczycy mieli iść do urn jesienią, jednak urzędująca premier Danii Mette Frederiksen w końcu lutego niespodziewanie zarządziła wybory na siedem miesięcy przed konstytucyjnym terminem.

Decyzja o ich przyspieszeniu wynikała z chęci wykorzystania wzrostu poparcia dla rządu w związku z sytuacją dotyczącą Grenlandii. Ów zabieg jedynie częściowo spełnił oczekiwania: wprawdzie socjaldemokraci Frederiksen uzyskali najlepszy wynik, jednak okazał się on… najgorszym rezultatem tego ugrupowania od ponad 100 lat! W efekcie pani premier będzie musiała się natrudzić, montując nową – szerszą niż dotychczasowa – koalicję.

A co wydarzyło się na Wyspach Owczych, stanowiących jeden okręg wyborczy?

Folketing - sala obrad

Dominator z Javnaðarflokkurin

Farerscy wyborcy postawili na polityczną ciągłość, ale z wyraźnym przesunięciem akcentów. W Folketingu ponownie zasiądą Sjúrður Skaale z Javnaðarflokkurin oraz Anna Falkenberg z Sambandsflokkurin. Szczególną uwagę zwraca wynik Sjúrður Skaale: 10 823 głosy, co daje najlepszy indywidualny rezultat w historii farerskich wyborów do duńskiego parlamentu! Jego rywalka, Anna Falkenberg, uzyskała 5 304 głosy, również osiągając bardzo dobry wynik.

Zgodnie z ostatecznymi rezultatami, zwycięzcą wyborów zostało ugrupowanie Javnaðarflokkurin, czyli farerscy socjaldemokraci, którzy zdobyli 44,9% głosów. To wyraźny wzrost względem poprzedniego głosowania. Sambandsflokkurin, partia unionistyczna opowiadająca się za utrzymaniem bliskich więzi z Danią, zajęła drugie miejsce z wynikiem 25,2%. Pozostałe stronnictwa otrzymały kolejno 15% (Fólkaflokkurin), 13,4% (Tjóðveldi) oraz 1,5% (Miðflokkurin).

Choć personalnie farerska reprezentacja w Folketingu się nie zmieniła, skala społecznego mandatu uległa przeobrażeniu. Sjúrður Skaale nie tylko utrzymał mandat, ale zdobył ponad dwa razy więcej głosów niż Anna Falkenberg. Wynik ten pokazuje jego wyjątkowo silną pozycję polityczną na archipelagu.

W praktyce farerscy wyborcy wysłali do Kopenhagi jasny sygnał. Z jednej strony potwierdzili zaufanie dla dwojga dobrze już znanych parlamentarzystów. Z drugiej – zdecydowanie wzmocnili pozycję Sjúrðura Skaale, który stał się bezdyskusyjnie najmocniejszym politycznym nazwiskiem tych wyborów na archipelagu.

2024: reklama stand-upu Sjúrðura Skaale w Kopenhadze

Farerski Zełeński?

Nabierająca dynamiki kariera Skaale być może zaprowadzi go w przyszłości do gabinetu premiera, mieszczącego się na Tinganes. Co ciekawe, Sjúrður Skaale ma za sobą bardzo udaną przygodę jako komik i aktor farerskich programów rozrywkowych, w czym nieco przypomina drogę obecnego prezydenta Ukrainy.

Jego poczucie humoru dało o sobie znać także w trakcie kampanii wyborczej, gdy na jednym z jego plakatów wyborczych w Tórshavn ktoś dorysował mu rogi diabła i liczne siniaki na twarzy. Sjúrður wykorzystał to, umieszczając w swoich mediach społecznościowych zdjęcie, na którym pozuje przy zdewastowanym plakacie z... wymalowanymi na twarzy rogami i siniakami.

Należy także przypomnieć jego reakcję na wieść o śmierci Janusza Kamoli – Polaka, który przez wiele lat pełnił ważne funkcje inżynierskie w stoczni w Tórshavn. W czerwcu 2025 r. Skaale wygłosił w duńskim Folketingu przemówienie na cześć naszego rodaka. Powiedział wtedy: „Cześć pamięci honorowego człowieka – Janusza Kamoli, którego Poul Mohr sprowadził kiedyś na Wyspy Owcze i który przez dziesięciolecia oddawał naszemu społeczeństwu swoje umiejętności i swój czas. To smutne, że nigdy nie otrzymał uznania, którego pragnął w zamian. Nigdy nie otrzymał farerskiego obywatelstwa, o które zabiegał i o którym marzył”.